تبليغاتX
هوا و فضا
 

آخرين پرواز شاتل ناسا ( گزارش لحظه به لحظه)

شاتل ديسکاوري کهنه کارترين فضاپيما از ميان سه فضاپيماي باقي مانده آژانس فضايي آمريکا است که پس از آخرين ماموريت خوذ بازنشسته شد. دو ماموريت باقي مانده در برنامه شاتلهاي ناسا به آتلانتيس و انديور تعلق دارند و پس از آن پرونده شاتل ها براي هميشه به پايان خواهد رسيد. از مهمترين دستاوردهاي ديسکاوري مي توان به حمل تلسکوپ فضايي هابل، حمل اولين فضانورد روسي در يک فضاپيماي آمريکايي، بازگرداندن فضانورد مرکوري، "جان گلن" به مدار زمين و جان بخشيدن به پروازهاي فضايي شاتلها پس از دو فاجعه چلنجر و کلمبيا اشاره کرد. آنچه در ادامه مي خوانيد شامل گزارشي از تمام اتفاقات رخ داده در طول اين ماموريت است.

 

وداع با زمين  5/12/89

آخرين پرواز شاتل ناسا ( گزارش لحظه به لحظه)

درست پيش از آغاز پرتاب خداحافظي ديسکاوري، يکي از رايانه هاي پايگاه هوايي کيپ کاناورال دچار اختلال شد و اين اختلال منجر به تاخير سه دقيقه اي پرتاب ديسکاوري شد. اما سرانجام شاتل فضايي ديسکاوري با پرتابي قدرتمند و سرعتي که در هشت و نيم دقيقه به 28 هزار و 968 بر ساعت رسيد، سفر خود را براي آخرين ملاقات با ايستگاه فضايي بين المللي آغاز کرد. مدتي پس از پرتاب، "روبونات 2" اولين فضانورد روباتيکي که قدم به فضا گذاشته است پيامي را ارسال کرد: ما حالا 106 کيلومتر فاصله گرفته ايم! 

ديسکاوري پس از گذشت 15 دقيقه از زمان پرتاب به مدار رسيد.

 

ديسکاوري به ايستگاه رسيد  7/12/89

آخرين پرواز شاتل ناسا ( گزارش لحظه به لحظه)

اين شاتل فضايي در پي آغاز آخرين ماموريت فضايي خود به مدار زمين، به منظور انتقال مقاديري از تجهيزات و ابزار يدکي و اولين فضانورد انسان نماي روباتيک به ايستگاه بين المللي فضايي در ايستگاه کناره گرفت. اين آخرين باري خواهد بود که شاتل ديسکاوري به ايستگاه بين المللي فضايي متصل خواهد شد و پس از اين ماموريت اين دو بايد براي هميشه با يکديگر خداحافظي کنند. ديسکاوري تا کنون 31 بار به ايستگاه فضايي سفر کرده است .

توجه بيشتر از حد معمول به روند پرتاب، کناره گرفتن و در ادامه راهپيمايي هاي فضايي که در اين آخرين ماموريت ديسکاوري از سوي مرکز کنترل زميني و ساکنان ايستگاه صورت گرفته و مي گيرد بيانگر اين نکته است که اعضاي مرکز کنترل زميني و ساکنان ايستگاه و شاتل همگي در تلاشند آخرين ماموريت ديسکاوري را به ماموريتي به ياد ماندني تبديل کنند.

 

پايان اولين راهپيمايي فضايي فضانوردان ديسکاوري ، 10/12/89

آخرين پرواز شاتل ناسا ( گزارش لحظه به لحظه)

"استيو بوون" و "آلوين درو" با سپري کردن 6 ساعت و 30 دقيقه در خارج از ايستگاه فضايي، سکوي مورد نياز براي نصب کردن اتاق جديد و تانک خنک کننده از کار افتاده اي را براي جابه جايي آماده کردند. "بوون" فضانوردي است که به واسطه آسيب ديدگي "تيم کوپرا" جايگزين وي شده و شانس حضور در اين راهپيمايي فضايي را به دست آورده است. اين دويست و چهل و سومين راهپيمايي فضايي بود که توسط فضانوردان آمريکايي صورت گرفت. اين دو فضانورد راهپيمايي خود را با اجراي درخواست ژاپني ها براي نمونه برداري از خلاء فضا درون يک مخزن فلزي به پايان رساندند. اين مخزن که توسط فضانوردان زيادي امضا شده است پس از بازگشت به زمين به نمايش عمومي درخواهد آمد.

 

انتظار براي رونمايي اولين فضانورد روباتيک شبه انساني جهان ، 15/12/89

آخرين پرواز شاتل ناسا ( گزارش لحظه به لحظه)

فضانورداني که در حال حاضر در ايستگاه به سر مي برند مي خواهند هرچه زودتر روبونات 2 را از درون بسته بندي اش خارج کنند. مقامات ناسا در نظر داشتند پس از چند ماه اين روبات را از بسته بندي اش خارج کنند اما از آنجايي که دو روز به مدت ماموريت ديسکاوري افزوده شده است، سرنشينان شاتل مي توانند در باز کردن بسته بندي اين روبات و نصب آن کمک کنند. با اين همه اعلام شده است تضميني وجود ندارد که بتوان روبونات 2 را پيش از بازگشت ديسکاوري از بسته بندي خارج کرد. بررسي عملکرد اين روبات در شرايط بي وزني بسيار ارزشمند است و  بهتر است اين تجربيات داخل ايستگاه فضايي و پيش از استفاده از روبات در راهپيمايي هاي فضايي يا ماموريتهاي آينده به سوي سياره هاي دور افتاده به دست بيايد.

 

برگزاري مراسم خداحافظي ديسکاوري در فضا ، 16/12/89

آخرين پرواز شاتل ناسا ( گزارش لحظه به لحظه)

فضانوردان شاتل ديسکاوري پس از حضور در مراسم خداحافظي ديسکاوري، با بستن درهاي دريچه ميان ايستگاه فضايي بين المللي و شاتل، آخرين تماسهاي ديسکاوري با ايستگاه را براي هميشه قطع کرده و ديسکاوري براي هميشه به زمين باز خواهد گشت.

مرکز کنترل پرواز مدت ماموريت شاتل را دو روز افزايش داد و به اين شکل فضانوردان فرصت کافي پيدا کردند تا اتاقک انباري که به ايستگاه حمل کرده بودند را تخليه کرده و ابزار درون آن را به ايستگاه انتقال دهند. پيش از خداحافظي شاتل با ايستگاه، فضانوردان ساکن ايستگاه به همراه سرنشينان ديسکاوري مراسم خداحافظي ويژه اي را براي شاتل بازنشسته ناسا برگزار کردند.  "اسکات کلي" فرمانده ايستگاه فضايي در اين مراسم به نمايندگي از نيروهاي ساکن در ايستگاه درباره شاتل ديسکاوري گفت: دلمان براي ديسکاوري تنگ خواهد شد، اين شاتل فضاپيماي بسيار عالي بود و بيشتر از ديگر شاتلهاي فضايي و به خوبي از ايستگاه فضايي پشتيباني کرده است، براي ديسکاوري سفري بي خطر را آرزو مي کنيم.

 

آخرين فرود موفقيت آميز ، 18/12/89

آخرين پرواز شاتل ناسا ( گزارش لحظه به لحظه)

شاتل فضايي ديسکاوري توانست در نهايت ايمني و سلامت باند فرود پايگاه فضايي کندي را لمس کرده و با اين فرود به عمر 27 ساله خدمت خود در انجام ماموريتهاي فضايي پايان داد. پس از اين فرود مسير حرکت ديسکاوري طي آخرين فرودش نشانه گذاري خواهد شد تا جايي که در نهايت ماموريتهاي ديسکاوري متشکل از 39 پرواز فضايي به پايان رسيده است، براي هميشه مشخص شود. مقصد بعدي ديسکاوري بازنشستگي از خدمت و اقامت در موزه اي در موسسه اسميتسونيان خواهد بود تا علاقمندان بتوانند آن را از نزديک مشاهده کنند.

 

فرآوري: امین نیک اختر

بخش دانش و زندگي

|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در جمعه بیست و ششم فروردین 1390  |
 
علل وقوع سوانح هوایی در جهان

سایت اطلاعات حوادث پروازی اقدام به جمع آوری اطلاعات درباره حوادث و سوانح هوایی از دهه 1950 تاکنون کرده که بنا به موضوع آن دسته بندی شده است.

در اطلاعات یاد شده و آمار و ارقام به دست آمده، به مواردی اشاره شده که به پیشگیری از سوانح بیشتر کمک می کند.

یادآور می شود، اطلاعات ارائه شده در زیر مبتنی بر داده های حوادث رخ داده در گذشته است و نباید برای پیش بینی حوادث آینده از آنها استفاده شود.

حوادث هوایی

1-شرکت های هواپیمایی امن

براساس اعلام سایت اطلاعات حوادث پروازی تا سال 2009 دست کم 101 شرکت هواپیمایی تاکنون هیچ حادثه منجر به مرگ مسافران را تجربه نکرده اند. از جمله مهمترین این شرکتها عبارتند از Easy Jet Monarch Ryanair و Virgin Atlantic.

2-شرکت های ممنوعه

اتحادیه اروپا صدها شرکت هواپیمایی را از پرواز هواپیماهایشان در حریم هوایی این اتحادیه ممنوع کرده است. از جمله این شرکتها می توان به شرکت آریانا افغان؛ Swaziland Airlink Siem Reap Airways و Zambezi Airlines اشاره کرد.

81 شرکت هوایی آنگولا، 9شرکت از بنین، 83شرکت کنگو، 9 شرکت گینه استوائی، 74 شرکت اندونزی، 65 شرکت قزاقستان، 81 شرکت از قرقیزستان، 6شرکت از گابون، 74 شرکت از فلیپین، 01 شرکت از سائوتومه و پرینسیپ؛ 7 شرکت از سیرالئون و 31 شرکت از سودان اجازه پرواز هواپیماهایشان در حریم هوایی اروپا را ندارند.

3-زمان وقوع حوادث

 روی باند: 21%

هنگام جدا شدن از باند: 21%

ارتفاع گیری اولیه: 8%

رسیدن به اوج پرواز: 01%

حرکت در ارتفاع: 8%

کاهش ارتفاع: 4%

حرکت اولیه به سمت باند: 01%

حرکت نهایی به سمت باند: 11%

فرود: 52%

4-میزان وقوع حادثه با توجه به نوع هواپیما

این تخمین ها مبتنی بر تاریخ ثبت شده هواپیماهاست و نه پیش بینی آینده آنها.

براساس آمار زیر احتمال وقوع حوادث مرگبار در هواپیمای کنکورد بیش از سایر هواپیماهاست البته این آمار با توجه به آمار کم پرواز این هواپیماست (حدود 90 هزار پرواز) که در این میزان یک حادثه مرگبار برای این هواپیما ثبت شده و احتمال وقوع حادثه برای آن را 1 در 90 هزار کرده است. بعد از کنکورد می توان به هواپیمای امبرائر بندیران، فوکر اف 82، ایرباس آ 130 و بوئینگ دی سی 10 اشاره کرد. هواپیماهای ایرباس آ430  یا آ 830 و بوئینگ 771 یا 777 نیز هیچ حادثه مرگباری را شاهد نبوده اند.

حوادث هوایی

ایرباس آ 030: 53/11 میلیون پرواز و 9 حادثه مرگبار= یک حادثه مرگبار در هر 62/1 میلیون پرواز

ایرباس آ 032: 76/14 و 8 حادثه مرگبار = یک حادثه در هر 45/0 میلیون پرواز

ایرباس آ 032: 76/14 و 8 حادثه = یک حادثه در هر 12/5 میلیون پرواز

31/2: 27/24ATR و 1 حادثه = یک حادثه در هر

بوئینگ 772: 72/67 و 84 حادثه = یک حادثه در هر 95/1 میلیون پرواز

بوئینگ 773: 89/314 و 96 حادثه= یک حادثه در هر 90/2 میلیون پرواز

بوئینگ 774: 74/81 و 82 حادثه= یک حادثه در هر 66/0 میلیون پرواز

بوئینگ 775: 32/91 و 7 حادثه= یک حادثه در هر

بوئینگ 776: 36/41 و 6 حادثه= یک حادثه در 44/2 میلیون پرواز

بوئینگ دی سی 9: 33/26 و 44 حادثه= یک حادثه در هر 24/1 میلیون پرواز

بوئینگ دی سی 01: 19/8 و 51 حادثه= یک حادثه در هر 95/0 میلیون پرواز

بوئینگ ام دی 11: 59/1 و 3 حادثه= یک حادثه در هر 56/0 میلیون پرواز

بوئینگ ام دی 09/08: 04 میلیون و 61 حادثه= یک حادثه در هر 5/2 میلیون پرواز

کانادیر سی آر جی: 11/8 میلیون و 3 حادثه= یک حادثه در هر 7/2 میلیون پرواز

9/26: 010RJ/ 614BAe میلیون پرواز و 6 حادثه= یک حادثه در هر 6/1 میلیون پرواز

کنکورد: 90/0 میلیون پرواز و 1 حادثه مرگبار= یک حادثه در هر 90/0 میلیون پرواز

امبرائر بندیران: 5/7 میلیون و 82= یک حادثه در هر 72/0 میلیون پرواز

5- مکانهای خطرناک برای پرواز

تحقیقات انجام شده توسط اتحادیه بین المللی ترابری هوایی (یانا) درسال 7200 نشان داد روسیه و سایر کشورهای جدا شده از شوروی سابق براساس آمار حوادث سال 6200 خطرناک ترین مکانها برای پرواز هستند. میزان حوادث هوایی روسیه 6/8 حادثه در هر یک میلیون پرواز بوده است که دو برابر آفریقا و 31 برابر میانگین جهانی است. شرکت Aeroflot بیش از 010 حادثه مرگبار را تجربه کرده است که البته همه آنها قبل ازسال 4199 رخ داده است.

حوادث هوایی

6- مثلث برمودا

به رغم بسیاری حوادث مهم از جمله ناپدیدشدن هواپیمای سسنا درسال9196 و دو هواپیمای کارسی 513 استراتوتنکر درسال3196 و یک هواپیمای داگلاس دی سی3 درسال 8194 و موضوع پرواز شماره91 درسال 5194 تعداد حوادث رخ داده درمحدوده مثلث برموردا چندان قابل توجه نیست که البته درمقایسه با سایر نقاط جهان است.

7-فرودگاه های وحشتناک

رسیدن به برخی فرودگاههای خاص نسبت به سایرین وحشت آورتر است. برای مثال فرودگاه پارو در بوتان در ارتفاع5223 متری قرارداشته و درمحاصره قله های 5 هزارمتری هیمالیاست. شرکت بوئینگ این فرودگاه را یکی از سخت ترین فرودگاههای جهان برای پرواز و فرود معرفی کرده است.

8- تصادف با پرندگان

مشکلی که از ابتدای تولد صنعت هوانوردی با آن همراه بوده است تصادف با پرندگان بوده است. به طوری که آرویل رایت از کشتن یک پرنده هنگام پرواز درسال 5190 خبر می دهد. تصادف با پرندگان علت تعداد زیادی از حوادث هوایی بوده که منجر به مرگ هزاران نفر شده است. این اتفاق هنگام بلندشدن یا فرود رخ می دهد اگرچه گزارش هایی نیز از برخورد با پرندگان در ارتفاع بیش از 03هزار پایی موجود است. برای مقابله با این تهدید نرم، مقام های فرودگاه ها اقدام به پاکسازی محوطه اطراف فرودگاهها از پوشش گیاهی می کنند که می تواند در جذب پرندگان تاثیرگذار باشد و با استفاده از امواج رادیویی یا ابزارهای دیگر و حتی سگ ها درتلاش برای ترساندن پرندگان و تضمین امنیت پرواز دارند.

 

گردآوری: امین نیک اختر

منابع: کیهان،aerospace

بخش دانش و زندگی

|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در جمعه بیست و ششم فروردین 1390  |
 

هواپیمای رادار گریزF-117 

یكی از قدرتمندترین جنگنده های موجود جهان، هواپیمایF-117 ، ملقب به «شاهین شب» است.  شاهین شب نخستین هواپیمای رادارگریز (Stealth) است و این خصوصیت مهم آن را از دیگر جنگنده هامانندF-15 متمایز می سازد. تصمیم ساخت این هواپیما در سال ۱۹۶۸ میلادی با دادن مجوز شركت هواپیماسازی لاكهید مارتین گرفته شد.

f-117

این شركت نیز به سرعت تنها پس از ۳۱ ماه، نخستین پرواز آزمایشی شاهین شب را در ۱۸ ژوئن سال ۱۹۸۱ میلادی در منطقه آزمایشی نوادا به نمایش گذاشت. از میان ۵۹ فروند هواپیمایF-117، نخستین شان در سال ۱۹۸۲ میلادی به نیروی هوایی آمریكا تحویل داده شد و در تابستان سال ۱۹۹۰ میلادی نیز آخرین فروند این هواپیما ساخته شد. به واسطه تكنولوژی رادارگریزی (Stealth) این هواپیما و با استفاده از بمب های هدایت شونده لیزری، شاهین شب توانایی حمله به نقاط بحرانی و غیرقابل نفوذ دشمن را دارد.

نوآوری در طراحی كه یكی از شاخص های منحصربه فرد F-117 است توانایی جنگی بسیار بالایی را به این پرنده آهنی داده است. شاهین شب، تك سرنشین و مجهز به دو موتور توربوفن مدلF404 ساخت شركت جنرال الكتریك است كه  تجهیزات گوناگونی را می تواند به كار گیرد و مجهزبه یك سیستم ناوبری و نیز سیستم شكاری ـ رهگیر وایونیك (الكترونیك هواپیما)پیشرفته ای است كه كار خلبان را سهل و قدرت عملیاتی آن را افزایش می دهد. آمریكا از این جنگنده نامریی استفاده های بسیار زیادی می برد. هر كجا كه احساس كند تجهیزات راداری دشمن قوی و پرقدرت است از شاهین شب برای انجام هرگونه عملیات نفوذی استفاده می كند و با اطمینان  در انتظار شنیدن خبرهای خوش از عملیات شاهین هایش می نشیند.

f-117

شاهین شب تنها هواپیمایی بود كه توانست در عملیات توفان صحرا  علیه عراق  مجوز حمله به مركز شهر بغداد را بگیرد.

 در این عملیات، آمریكا از ۳۶ فروندF-117 استفاده كرد اما همین چند فروند هواپیما ركوردهای بسیار جالبی را بر جای گذاشتند. به طور مثال از ۲۰۰۰ تن بمب و موشك برای انهدام نیروگاه های برق، پایگاه های نظامی، مركز رادارهای دفاعی و. . . استفاده كردند، كه اكثر آنها بمبهای هدایت شونده لیزری بود. شاهین های آمریكایی در این عملیات حدود ۶۹۰۰ ساعت پرواز داشتند و با توجه به رادارگریز بودنشان به راحتی از تمامی حریم های هوایی عراق و كویت استفاده كردند بدون اینكه هیچ مزاحمتی از سوی رادارهای دشمن را متوجه خود ببینند و خطری حس كنندپس از این عملیات موفق بود كه به درخواست ناتو ۲۴ فروند از این هواپیما در سال ۱۹۹۹ میلادی به خدمت دو پایگاه هوایی اروپایی (پایگاه هوایی آویانو در ایتالیا و اشپانگاهلم در آلمان) درآمد. نخستین حمله شاهین شب در ۲۴ مارس ۱۹۹۹ میلادی برعلیه یوگسلاوی ثبت شده است.

این پرنده شب در یكی از شاهكارهای خود كه پرواز بدون توقفی از هولومان ،یك پایگاه هوایی در آمریكا، به سمت كویت داشت ۱۸/۵ساعت به طول انجامید و ركوردی برای هواپیماهای تك سرنشین بر جای گذاشت كه تا به امروز شكسته نشده است. F-117 این ركورد را مدیون مهندسانی است كه قابلیت سوختگیری در هوا را برای این مخلوق شگفت انگیز منظور كردند. علاوه بر این شاهین شب دارای دو محفظه تسلیحاتی است كه انواع گوناگونی از موشك ها و بمب های هدایت شونده را می تواند حمل كند و خلبان تنها با فشار یك كلید می تواند سرنوشت یك منطقه یا یك پایگاه نظامی یا یك نیروگاه را تغییر دهد.

این هواپیما در عملیات توفان صحرا در سال ۱۹۹۱ موفق شد با ۱۳۰۰ پرواز، ۱۶۰۰ نقطه و هدف مهم را مستقیماً مورد حمله قرار دهد . 

 

 جدول مشخصات:

نوع هواپیما: جنگنده تاكتیكی

شركت سازنده: شركت هواپیماسازی لاكهید مارتین

قدرت موتور : ۱۰۶۰۰ پوند برای هر موتور

طول: ۴/۱۹ متر (۶۳ فوت)

ارتفاع: ۹/۳ متر (۱۲ فوت + ۵ اینچ)

فاصله دو سر بال: ۱۳/۲متر (۴۳ فوت + ۱۴ اینچ)

وزن: ۲۳۶۲۵ كیلوگرم (۵۲۵۰۰ پوند)

سقف پرواز: ۴۵۰۰۰ فوت

سرعت: ۶۰۰ مایل در ساعت (سطح دریا) حدود ۰/۹۲ ماخ

 

گردآوری: امین نیک اختر

منابع: هوانورد،

بخش دانش و زندگی

|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در جمعه بیست و ششم فروردین 1390  |
 

فضاپیمای «سایوز A» به فضا پرتاپ شد


موشك سایوز TMA-21 به افتخار پنجاهمین سالگرد اولین پرواز تاریخی انسان به فضا توسط یوری گاگارین، فضانورد روسی، ازپایگاه فضایی بایكونور در قزاقستان یعنی همان مكانی صورت گرفت كه 50 سال پیش گاگارین از آنجا به فضا سفر كرد.

این صد و نهمین پرواز ناو فضایی سایوز است که نخستین ماموریت سرنشین‌دار خود را در سال 1967انجام داد. این فضاپیما سه کیهان نورد به نام های آندری باریسنکو و الکساندر ساماکوتایف از روسیه و رونالد گاران از آمریکا را با خود به فضا خواهد برد.

فضا پیما

پاول وینوگرادوف، کیهان نورد با سابقه روسیه که در کنار آماده شدن برای پروازی در سال 2013، کار آموزش فضانوردان را نیز برعهده دارد و اینک در بایکونور به سر می برد ضمن گفت‌وگوی تلفنی اختصاصی با خبرنگار ایسنا اظهار داشت: پرتاب «سایوز تی.ام.آ » به فاصله چند روز تا پنجاهمین سالگرد نخستین سفر انسان به فضا توسط یوری گاگارین صورت می گیرد. فضانوردان این ناو برنامه بسیار فشرده ای را در پیش رو دارند که در آن جدای از راهپیمایی و عملیات خارج از ایستگاه فضایی بین المللی، بیش از 40آزمایش مختلف گنجانده شده است. دو کیهان نورد روس همچنین طی پرواز خود با فضانوردان دیگر ملل از جمله آمریکا و ژاپن، برنامه های مشترکی را انجام خواهند داد.

وینوگرادوف درباره پرواز بعدی خود اظهار داشت: به امید خدا، قرار است در سال 2013به همراه الکساندر میسورکین و کرستوفر کاسدی با ناو کیهانی سایوز تی.ام.آ 8 ام سفری شش ماهه به ایستگاه فضایی بین المللی داشته باشم.

 

آشنایی با کیهان نوردان «سایوز تی.ام.آ »

 

آندری ایوانویچ باریسنکو  متولد 17آوریل 1964در لنینگراد ( سن پترزبورگ فعلی) است. در سال 1981وارد انستیتوی مکانیک نظامی لنینگراد شد و در سال 1987با درجه مهندسی فارغ التحصیل شد.

بین سال های 1989-1987 او به عنوان کارمند غیرنظامی در نیروی دریایی روسیه کار می کرد.

از سال 1989در موسسه تولیدات صنایع فضایی انرگیا در گروه اصلی پردازنده کنترل عملیات مجتمع مداری میر مشغول به کار شد.

وی از سال 1999به عنوان مدیر تغییرات مربوط سامانه های هدایت پرواز از مجتمع مداری میر به برنامه ایستگاه فضایی بین المللی شرکت داشت.

باریسنکو در 29مه 2003از طرف کمیته انتخاب فضانوردان به عنوان داوطلب سفر به فضا انتخاب شد و از 16ژوئن 2003شروع به آموزش عمومی کرد که در 27ژوئن 2005با نمرات عالی آن رابه پایان رساند.

در تاریخ 5 ژوئیه سال 2005کمیته انتخاب فضانوردان، او را رسما به عنوان کیهان نورد واجد شرایط سفر به فضا پذیرفت.

وی چند بار به عنوان عضو علی البدل در گروه های اعزامی شرکت داشت تا سرانجام به سمت مهندس پرواز در خدمه اعزامی شماره 27ایستگاه فضایی بین المللی انتخاب شد و آموزش ویژه برای این پرواز را به همراه الکساندر ساماکوتایف و رونالد گاران آغاز کرد.

 

الکساندر میخاییلویچ ساماکوتایف  در 13مارس1970در پنزا به دنیا آمد در سال 1992از دانشکده عالی خلبان نظامی چرنیگوف فارغ التحصیل شد. بین سال های 2000-1998 در آکادمی نظامی هوایی گاگارین ادامه تحصیل داد.

از 1992تا 1998در منطقه شرق دور، رهبر یک اسکادران نیروی هوایی روسیه بود. وی در زمان ورود به جرگه فضانوردان در سال 2003بیش از 25جهش با چتر نجات و 560ساعت با انواع وسایل پرنده از جمله هواپیما سوخو – ??ام را در پرونده داشت.

فضا پیما

ساماکوتایف از16ژوئن2003به آموزش عمومی پرداخت که در 27ژوئن 2005با نمرات بسیار خوب به پایان رسید و 5 ژوئیه سال 2005، کمیته گزینش، او را رسما به عنوان فضانورد واجد شرایط تایید کرد.

او چند بار با سمت جانشین ، در گروه فضانوردان اعزامی به ایستگاه فضایی بین المللی شرکت داشت و سرانجام به همراه با آندره باریسنکو و فضانورد ناسا رونالد گاران برای پرواز با سایوز تی.ام.آ – 21 انتخاب شد.

 

 

رونالد جان گاران وی در 30اکتبر 1961در یونکرس از نیویورک آمریکا به دنیا آمد. در سال 1982مدرک کارشناسی اقتصاد و تولید از کالج سانی در واناونتا، در سال 1994کارشناسی ارشد هوانوردی از دانشگاه آریزونا و سرانجام در سال 1996درجه مهندسی هوافضا خود را از دانشگاه فلوریدا گرفت.

او بین سال های 1985-1984به ارتقاء درجه علمی خود در نیروی هوایی دانشکده لاکلند در پایگاه نیروی هوایی در تگزاس دانشکده گران در پایگاه نیروی هوایی ونس پرداخت.

گارن در اسکادران های مختلف نیروی هوایی آمریکا خدمت کرد از جمله از اوت 1990تا مارس 1991او در عملیات توفان صحرا به عنوان خلبان جنگنده اف 16شرکت داشت. وی در مجموع بیش از پنج هزار ساعت 30روی انواع وسایل هوایی را دارد.

در 26ژوئیه سال 2000به عنوان نامزد فضانورد انتخاب شد و پس از گذراندن یک دوره آموزش عمومی ، به عنوان خلبان شاتل و فضانورد ناسا پذیرفته شد.

اولین پرواز فضایی خود را از ماه مه 31تا 14ژوئن 2008به عنوان متخصص ماموریت در پرواز شماره 124شاتل فضایی انجام داد که 13روز 18ساعت 13دقیقه ادامه داشت.

در این پرواز سه راهپیمایی فضایی توسط گارن صورت گرفت که جمعا 20ساعت 32دقیقه طول کشید.

گفتنی است که طی روز های آینده، ایسنا با همکاری سیروس برزو، تحلیلگر فضایی ساکن روسیه تمام مراحل پرتاب را پیگیری و گزارش های اختصاصی از عملیات پرتاب و پرواز سایوز تی.ام.آ – 21 خواهد داشت.

 

موشک سایوز TMA-21 به افتخار پنجاهمین سالگرد اولین پرواز تاریخی انسان به فضا توسط یوری گاگارین، فضانورد روسی، ازپایگاه فضایی بایکونور در قزاقستان یعنی همان مکانی صورت گرفت که 50 سال پیش گاگارین از آنجا به فضا سفر کرد.

در این پرواز که ساعت 4:18بامداد امروز به وقت محلی انجام شد، یک فضانورد آمریکایی و دو فضانورد روسی به ترتیب به نام‌های رون گاران، الکساندر ساموکوتیااف و آندره بوریسنکو را با خود به ایستگاه فضایی بین‌المللی منتقل کرد.

این فضانوردان ماموریت خود را به پرواز گاگارین هدیه کرده‌اند که طی آن اتحاد شورووی سابق توانست به پیروزی بزرگی بر آمریکا در جنگ سرد دست یابد.

فضا پیما

الکساندر ساموکوتیااف که فرماندهی این ماموریت را بر عهده دارد و آندره بوریسنکو اولین پرواز خود را در این ماموریت به فضا انجام می‌دهند در حالیکه این دومین پرواز رون گاران، فضانورد آمریکایی بوده و وی در سال 2008در پرواز شاتل دیسکاوری هم حضور داشته است.

این فضاپیما با موفقیت به مدار زمین وارد شد و قرار است صبح چهارشنبه در ایستگاه فضایی فرود آید.

ماموریت 108دقیقه‌ای گاگارین که با فرود با چتر وی در یک منطقه روستایی در مرکز روسیه به پایان رسید در اوج جنگ سرد صورت گرفت، اما اکنون این پرواز در حقیقت تلاشی مشترک از سوی دشمنان سابق و دوستان کنونی بشمار می‌رود.

 

 

بخش دانش و  زندگی تبیان

امین نیک اختر

|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در جمعه بیست و ششم فروردین 1390  |
 

پوستي كه هواپيما را ضد صاعقه مي‌کند



ایروسنتر ( Aerocenter.ir ) : شرکت هواپيماسازي سسنا در حال ساخت پوستي جادويي است که مي تواند تمامي بدنه هواپيما را در خود پوشانده و از آن در برابر رعد و برق و ديگر شرايط نامساعد جوي محافظت کند.

به گزارش مهر، اين ابداع بخشي از برنامه اي بزرگتر متعلق به سازمان ناسا است که طي آن تلاش مي شود هواپيماهايي کم صداتر، کم مصرف تر و مقاوم در برابر شرايط بد جوي ساخته شود.

هواپيمايي که سسنا در حال توليد آن است، از آلومينيوم ساخته نشده بلکه از موادي ترکيبي ساخته شده که با هدف کاستن از ميزان سوخت مصرفي از وزن کمي برخوردارند. نقطه ضعف استفاده از چنين موادي اين است که هواپيما در برابر عوامل طبيعي آب و هوايي ضعيف شده و به لايه اي محافظ نيازمند مي شود.

از اين رو اين پوسته جادويي و هوشمند که از قابليت خود ترميمي نيز برخوردار خواهد بود، در واقع از چندين لايه ساخته شده اند، براي مثال لايه اي فومي براي محافظت از بدنه هواپيما در برابر دست اندازها و لايه اي از مواد بازتابنده براي خنک نگه داشتن لايه در اين پوسته به کار گرفته شده است. بخش ديگر اين پوسته جادويي حسگرها هستند.

اين حسگرها مي توانند توانايي هاي متعددي را در اين پوسته به وجود آورند، براي مثال مي توانند ساختار خارجي بدنه هواپيما را کنترل کنند تا در صورتي که جسمي خارجي با آن برخورد کرد، به خلبان اطلاع دهند.چنين حسگرهايي به ويژه براي هواپيماهاي ترکيبي بسيار مهم هستند زيرا همواره احتمال آسيب ديدگي دروني مواد ترکيبي وجود دارد بدون اينکه نشانه اي خارجي از خود بروز دهند.

از لايه هاي ديگري که امکان ترکيب آن با اين پوست جادويي وجود دارد، لايه اي کاملا خارجي است تا در صورت آسيب وارد شدن به بدنه هواپيما، رنگ آن تغيير کند.

شرکت سسنا در نظر دارد برخي از اين لايه هاي پوست جادويي را طي تابستان در پيش رو به آزمايش بگذارد تا بتواند تا دوسال آينده اين ابداع را براي ناسا آماده کند.
|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در جمعه بیست و ششم فروردین 1390  |
 

گزارش خواندنی از پرتاب فضاپیمای سایوز


ناو کیهانی «سایوز تی.ام.ای21 » به سرنشینی آندری باریسنکو و الکساندر ساماکوتایف از روسیه و رونالد گاران از آمریکا سکوی پرتاب شماره 1پایگاه پرتاب های فضایی بایکونور را در ساعت 22 روز 4 آوریل ( به وقت جهانی گرینویچ) به مقصد مدار زمین ترک کرد، اما تا رسیدن به مدار زمین، فضانوردان، کارکنان بایکونور و ناو کیهانی مراحلی را طی کردند که نگاهی به آنها خالی از لطف نیست.

پنج ساعت و 30دقیقه قبل از پرتاب کمیسیون ویژه، اجازه شروع عملیات را می دهد. قبل از خروج از هتل، فضانورد در محلی که دیگران مزاحمش نمی‌شوند، دقایقی تنها می ماند تا در سکوت و تنهایی تمرکز فکری پیدا کند.

فضاپیمای سایوز

در زمان خروج از هتل، کیهان نوردان در اتاق خود را باید امضا کنند.

گاگارین بعد از خروج از اتاق استراحتگاه خود در بایکونور در اتاق خود را امضا کرد اما متاسفانه نظافتچی آنجا به تصور این که کسی در را کثیف کرده، این امضای تاریخی را پاک کرد!! اما بعدا این رسم، رعایت می شود و درها را بعد از چند امضا به موزه هدیه می کنند و در جدیدی جای آن را می گیرد.

در زمانی که کیهان نوردان هتل را برای رفتن به سالن آماده سازی قبل از پرتاب ترک می‌کنند، رسم است آهنگ زیبای «چمنزارهای سرسبز» برای آنها پخش می شود و آنان با این آهنگ بدرقه می شوند.

در آخرین مرحله خروج از هتل، یک کشیش کلیسای ارتدوکس روسیه با خواندن دعا و پاشیدن آب مقدس، آنها را متبرک می کند. البته این رسم در دوران شوروی وجود نداشت و می توان گفت مبتکر آن الکساندر ویکتورنکو، فرمانده ناو کیهانی سایوز 30بود که در اکتبر 1994، قبل از حرکت، تقاضا کرد کشیشی را برای انجام چنین مراسمی را در هتل حاضر کنند. بعد از او، این کار به عنوان یک سنت وارد بایکونور شد و حتی موشک هم قبل از حرکت به طرف سکوی پرتاب توسط یک کشیش باید تبرک شود.

در همین دقایق است که پرکردن مخزن های موشک بالابرنده با اکسیژن مایع شروع می شود.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، چهار ساعت و 20دقیقه قبل از پرتاب کیهان نوردان و همراهانشان با دو اتوبوس به طرف ساختمان شماره 254راه می افتند تا در آنجا آخرین معاینات از آنها به عمل آید و لباس فضایی را بپوشند.

در این ساختمان، آنها ضمن پوشیدن لباس مخصوص، کارشناسان آخرین آزمایش ها از لباس را به عمل می آورند که هیچ نقص و عیبی در آن نباشد؛ سپس به اتاق شیشه‌ای مصاحبه می‌روند که خبرنگاران می توانند از آنها عکس بگیرند و یا با استفاده از سامانه های صوتی، سوالی بپرسند و جوابی بگیرند.

پس از خروج از ساختمان شماره 254و قبل از سوار شدن به اتوبوس، کیهان نوردان در میان ابراز احساسات حاضران خود را به نقطه اعلام آمادگی می رسانند. در اینجا سه مربع، جای ایستادن مهندس پرواز، فرمانده ناو و بالاخره کیهان نورد سوم را مشخص کرده است. سه فضانورد در حالت خبردار می ایستند و رئیس کمیسیون دولتی پرواز نیز روبروی آنها. سپس فرمانده در حال دادن احترام نظامی آمادگی خود و افراد تحت فرمان را برای انجام ماموریت اعلام می کند.

فضاپیمای سایوز

سه ساعت و 5 دقیقه قبل از پرتاب فضانوردان سوار اتوبوس می شوند و به طرف سکوی پرتاب حرکت می کند. در بین راه، یکی از رسم های عجیب و غریب و مضحک فضانوردان روسی انجام می‌شود.

در کنار سکوی پرتاب، فضانوردان با ایستادن بر روی پله های سکو، برای آخرین بار به سوی خبرنگاران دست تکان می دهند و خداحافظی می کنند؛ سپس به همراه چند کارشناسی که باید آنها را در سوار شدن به سفینه، آخرین بررسی سامانه های ناو و بالاخره بستن در کمک کنند با آسانسور عازم محل ورودی به ناو می شوند.

یک ساعت و 45دقیقه قبل از پرتاب خدمه وارد ناو می شوند. در داخل ناو هر کدام از آنها در جای خود قرار گرفته و یا تسمه های ویژه بسته می شوند؛ در این مرحله، آزمایش سامانه های بخش فرودی و اتصال سامانه حیاتی لباس به ناو صورت می گیرد. یک ساعت و سی دقیقه قبل از پرتاب، در ناو بسته شده شده و مورد آزمایش قرار می گیرد. نیم ساعت بعد سامانه کنترل موشک و سیستم ژیروسکوپ راه اندازی می شود.

40دقیقه قبل از پرتاب، بررسی نشتی در لباس، آزمایش بخش فرودی به پایان می رسد.

30دقیقه قبل از پرتاب، موشک نجات اضطراری آماده کار می شود.

25دقیقه قبل از پرتاب، خدمات مرتبط با سکوی پرتاب ( کابل های ارتباطی و غیره) بکلی قطع می شود.

15دقیقه قبل از پرتاب، بررسی نشتی لباس فضایی تمام شده و سامانه نجات اضطراری در حالت خودکار قرار می گیرد.

هفت دقیقه قبل از پرتاب، عملیات قبل از پرتاب پایان می‌یابد.

شش دقیقه قبل از پرتاب، آمادگی سکوی پرتاب و موشک اعلام می‌شود.

پنج دقیقه قبل از پرتاب، سامانه های بخش هدایت ناو کاملا فعال می شود. در این مرحله فضانوردان باید با بستن کلاهخود لباس فضایی، کاملا از سامانه های لباس برای تنفس استفاده کنند.

سه دقیقه قبل از پرتاب، تزریق نیتروژن به محفظه احتراق انجام می‌شود.

دو دقیقه قبل از پرتاب، سوخت مخزن تحت فشار قرار می گیرد.

و بالاخره پرتاب!

 

فضاپیمای سایوز

در زمان به اصطلاح صفر، موشک سایوز، سکوی پرتاب را به مقصد مدار تعیین شده در اطراف زمین ترک می کند. یک دقیقه و 58 ثانیه بعد از پرتاب، چهار موشک تقویتی از بدنه اصلی جدا می شوند. پس از آن نوبت جدا شدن موشک نجات اضطراری است که در بالای سفینه نصب است.

به گزارش ایسنا، این موشک وظیفه دارد چنانچه تا این مرحله مشکلی برای موشک بالا برنده پیش آمد، بخش سرنشیندار را از آن جدا کرده و در نقطه مطمئنی فرود آورد.

چهار دقیقه و 58 ثانیه بعد از پرتاب، طبقه دوم موشک از طبقه سوم جدا می شوند. پنج دقیقه بعد، ناو کیهانی در مدار قرار گرفته است و به این ترتیب ماموریت طبقه سوم موشک نیز به پایان می رسد. به دنبال قرار گرفتن ناو سایوز در مدار زمین آنتن و باتری های خورشیدی سفینه باز می شوند . پس از این، اداره امور به عهده مرکز هدایت پرواز روسیه گذاشته می شود.

به طور معمول پس از قرار گرفتن ناو در مدار زمین حال کسانی که قبلا به فضا سفر نداشته‌اند چندان خوب نیست. تهوع و سردرد امری عادی به شمار می رود. برای مبارزه با این حالت که خوشبختانه یکی دو روز بیشتر ایجاد مزاحمت نمی کند، دارو های ویژه از جمله آمپول هایی در ناو وجود دارد که در صورت بروز این وضعیت استفاده می شود.

ولادیمیر سالاویف، کیهان نورد نامدار روسیه که اینک مسئولیت مرکز هدایت پرواز را بر عهده دارد، پس از در مدار قرار گرفتن ناو سایوز، اعلام کرد همه مراحل طبق برنامه تنظیمی پیش رفته، دستگاه های ناو به خوبی کار می کند و حال فضانوردان خوب است.

بر اساس گفته وی، ناو کیهانی سایوز تی.ام.آ 21 در روز چهارشنبه به طور خودکار به ایستگاه فضایی بین المللی متصل خواهد شد.

 

فرآوری:محسن مرادی

بخش دانش و زندگی تبیان

|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در جمعه بیست و ششم فروردین 1390  |
 

جت شخصی لوکس QUIET

SUPERSONIC TRANSPORT



ایروسنتر ( Aerocenter.ir ) : آغازی دوباره برای هواپیماهای مسافربری مافوق صوت ( جت شخصی لوکس QSST ).
به خاطر طراحی خاص آئرودینامیکی خود،برای جلوگیری از ایجاد صدای مهیب در هنگام شکستن دیوار صوتی ،می تواند اولین هواپیمای مافوق صوت غیر نظامی برای پرواز در مسیرهای برفراز خشکی باشد.

بخش"شانک وورکز"کمپانی لاکهید مارتین ،براساس یک قرار داد 25 میلیون دلاری با موسسه "SAI" که توسط مایکل پالسون تاسیس شده در حال کار بر روی این پروژه است.این هواپیمای 12 نفره بین 47 تا 57 هزارپا و با محدوده پرواز 7403 کیلومتر به پرواز در خواهد آمد.همچنین به باند فرود و پرواز اضافه نیاز ندارد.این جت شخصی گران قیمت مناسب دیپلماتها و یا مدیران و سرمایه داران بزرگ خواهد بود که پول زیاد ولی زمان کمی در اختیار دارند.





موج صوتی که این هواپیمای دوموتوره گال وینگ ،برای پرواز بین 6/1 تا 8/1 ماخ تولید می کند ،تنها یک صدم قدرت موج صوتی بوجود آمده از پرواز هواپیمای کنکورد با توانایی پرواز با سرعت 2 ماخ است.حذف غرش مهیب پروازهای مافوق صوت ،کار بزرگی است که بوسیله فرمول های خاص آئرودینامیکی قابل دستیابی است.

"تام هارتمن"مدیر برنامه این پروژه در لاکهید انتظار دارد که صدای ایجاد شده توسط این هواپیما نامحصوص بوده و حتی کم صداتر از پرواز یک کایت باشد!!!!

یکی دیگر از راه های دستیابی به پرواز آرام تر در QSST توزیع گسترده سطوح تولید نیروی بالابرنده یا همان لیفت است.





کاناردهای بکار رفته در این پرنده ،و دم وی شکل آن تامین کننده نیروی بالا برنده قابل توجهی هستند.

همچنین با بکار گیری نوعی بال بزرگ تر و پهن تر از به وجود آمدن غرش تیز و بلند در اثر تغییر فشار جلوگیری شده است.دم وی شکل این پرنده این امکان را فراهم می آورد که دو موتور آن فاصله بیشتری نسبت به یکدیگر داشته باشند ،این یکی از خصوصیات طراحی این هواپیما می باشد که موج های فشاری را بیشتر از یکدیگر جدا می کند و آنها را از برخورد با یکدیگر محافظت می کند.

قرار است این طرح با قیمت 80 میلیون دلار در سال 2014 به بازار وارد شود و تا 20 سال دیگر تعداد 300 تا 400 فروند از این پرنده برای فروش آماده شود.




مشخصات
طول:26/40 متر
طول بال:20/19 متر
ظرفیت:12 مسافر همراه 3 خدمه
برنامه اولین پرواز:سال 2011
محدوده پروازی:7403 کیلومتر
سرعت پروازی:6/1 تا 8/1 ماخ
 
نوشته شده توسط:امین نیک اختر
|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در جمعه بیست و ششم فروردین 1390  |
 

ویمپل آر-۷۷

ایروسنتر ( Aerocenter.ir ) : موشک روسی R-77 و در روسی RVV-AE و یا به اصطلاح ناتو AA-12 Adder یک موشک هوا به هوای برد متوسط با سیستم هدفیاب راداری می‌باشد.که نقطه مقابل موشک AIM-120 AMRAAM بدین ترتیب روسیه لقب Amraamski را برای این موشک انتخاب کرده است.
توسعه
کار بر روی R-77 از سال 1982 آغاز شد و رسیدگی به آن کاملا و مخفی تلقی می‌شد.از آن به بعد این موشک اولین موشک چند منظوره روسی هم به عنوان یک موشک تاکتیکی و هم به عنوان یک موشک با قابلیت شلیک کن و فراموش کن می‌باشد که قابلیت مقابله در برابر هر چیز از هلیکوپترهای ثابت گرفته تا پر سرعت و هواگردهای پر ارتفاع، را دارد. ارتشبد Gennadiy Sokolovski روسی، طراح این موشک که از اعضای دفتر طراحی Vympel است، اعلام کرده که موشک R-77 می‌تواند علیه موشکهای هوا به هوای برد متوسط و دوربردی چون AIM-120 AMRAAM و AIM-54 Phoenix و همچنین موشک پدافندی MIM-104 PATRIOT استفاده گردد.این موشک همچنین می‌تواند علیه موشکهای کروز استفاده گردد و حتی می‌تواند به عنوان یک بمب، بر روی اهداف سقوط کند.این موشک برای اولین بار در سال 1992 در نمایشگاه هوایی مسکو به نمایش گذاشته شد و R-77RVV-AE، بی درنگ از طرف خبرنگاران و روزنامه نگاران غربی،Amraamski لقب گرفت که در زبان روسی نام این جنگ افزار بصورت کوتاه شده،RVV-AE و یا Izdieliye-170 گفته می‌شود.






موشک R-77 می‌تواند بصورت گسترده‌ای در نیروی هوایی روسیه استفاده گردد چون بسیاری از هواپیماهای روسیه، عمدتا میگ-29، سوخو-27 و میگ-31 برای استفاده از این موشک به تازگی بروز رسانی شده اند.تعدادی از این موشک برای نیروی هوایی حزب آزادیخواه چین (PLAAF) که پروانه تولید Su-27 را گرفته است آماده شده اند.همچنین Su-30MKK جدید راداری بنام N001(رادار Su-27) همراه با کانالهای فرعی دیجیتالی به هم پیوسته می‌باشد که برای استفاده R-77 طراحی شده است.هواپیماهای روسی بجز MiG-29S(با رادار N019M) این کار را نکرده اند.
همچنین این موشک به روش دیگری نیز توسعه پیدا کرده است.اولین طرح توسعه این بود که یک موتور پر قدرت و سرعت را جایگزین موتور قبلی کردند و با آن کار قصد داشتند تا برد موشک را در ارتفاعات بالا افزایش دهند تا به اندازه حدودا 120-160 کیلومتر برسد و نام این موشک را R-77RVV-AE-PD نهادند.این ورژن موشک Povyshenoy Dalnosti لقب گرفت که به در روسی به معنی برد بیشتر شده می‌باشد.نوع دیگر آن یک موشک آزمایشی و آموزشی با سوخت جامد می‌باشد.برد این موشک آن را در رده موشکهای کوتاه برد قرار می‌دهد و این موشک تقریبا هم رده موشک AIM-54 Phoenix محسوب می‌گردد.در ورژن بعدی، نهایی‌ترین نوع جست و جوگرها و هدفیابی مادون قرمز بر روی موشک نصب شده است که در تمرینات روسها در حمله به اهداف و انهدام آن بوسیله دو موشک با سیستمهای هدفیابی متفاوت استفاده می‌شود.این روش باعث می‌شد که برای هدف، دفاع از خود سخت باشد.بطوریکه هدف نباید فقط یک سیستم هدفیاب موشک را از بین می‌برد، بلکه باید هر دوی آنها را از کار می انداخت.این موشک یک فیوز لیزری و یک کلاهک منفجر شونده قوی دارد که می‌تواند هواگردهایی با هر اندازه از موشکهای کوچک گرفته تا بمب افکنهای سنگین، منفجر کند.کارهای مربوط به بهسازی و پیشرفت R-77 Adder هنوز هم ادامه دارد و R-77M1 بزودی دستگاه پیشرانه پرقدرتش را معرفی خواهد کرد.این سیستم موشکی سنگین بزودی به بردهای بیشتری دست خواهد یافت و مطمئنا یک موشک بسیار بلند برد خواهد بود و موشک نسل پنجم جنگنده‌های رهگیر روسی محسوب می‌شود.
|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در پنجشنبه بیست و پنجم فروردین 1390  |
 
 
 
هواپیمای بال روبه جلوی X-29 ناسا که برای آزمایش‌های هوافضایی بکار می‌رود

مهندسی هوافضا، شاخه‌ای است از مهندسی که با طراحی هواپیما، فضاپیما، و مسائل و موضوعات وابسته به آن‌ها سر وکار دارد. اغلب اوقات، از آن به عنوان مهندسی هوانوردی یاد می‌شود، خصوصا، زمانی که فقط به هواپیما اشاره شود، و وقتی که فضاپیما مورد نظراست، به آن مهندسی فضایی گفته می‌شود.

مهندسی هوافضا یکی از پیشروترین زمینه‌های پژوهشی است و بودجه‌های کلان نظامی و غیرنظامی که صرف این رشته می‌شود زمینه‌های پیشرفت و جهش در دیگر رشته‌های دانش و مهندسی را فراهم ساخته است.

مهندسی هوافضا دانشی راهبردی است که در آن از دانشهای دیگر مانند متالورژی، علوم رایانه و الکترونیک بهره‌گیری می‌شود.

رشته هوافضا در دانشگاه [ویرایش]

بال پرنده آزمایشی ناسا موسوم به هلیوس که با استفاده از انرژی خورشیدی و سلول‌سوختی پرواز می‌کند.

هدف رشته دانشگاهی مهندسی هوافضا تربیت کارشناسانی است که نیروی انسانی مورد نیاز برای طراحی، پژوهش و ساخت در صنایع گوناگون هوافضایی را فراهم سازند. رشته دانشگاهی هوافضا خویشاوندی زیادی با تمامی گرایشهای مهندسی مکانیک دارد به این جهت دارای شماری درس‌های مشترک با گرایشهای مهندسی مکانیک مثل مکانیک جامدات و مکانیک شاره‌ها است. در بعضی دانشگاه‌ها، دانشکده مهندسی مکانیک و هوافضا به عنوان یک دانشکده مستقل وجود دارد.

پایه بیشتر درس‌های این رشته بر ریاضی است، مانند دینامیک سیالات برای آئرودینامیک یا معادلات حرکت برای دینامیک پرواز. با این‌همه، اجزاء تجربی بسیاری نیز در این رشته وجود دارد. از نظر تاریخی، این اجزا تجربی از آزمایش مدلهای کوچک و نمونه اولیه، در تونل باد و یا در فضای باز منشا گرفته‌اند. پیشرفت‌های صنعت رایانه این امکان را به وجود آورده که از دینامیک محاسباتی سیالات، و شبیه سازی رفتار سیال، بتوان برای کاهش هزینه و زمان صرف شده در آزمایش تونل باد استفاده کرد.

در ایران، رشته مهندسی هوافضا در دوره کارشناسی در دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهراندانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی امام حسین(ع)، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، دانشگاه شهید ستاری, دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات, دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد و دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب آموزش داده می‌شود. در حال حاضر در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا این رشته به ۶ گرایش آیرودینامیک، پیشرانش (جلوبرنده‌)، مکانیک پرواز و سازه‌های هوافضایی، ایمنی و صلاحیت پروازی و مهندسی فضایی تقسیم می‌شود. علاوه بر دانشگاه‌های فوق الذکر، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه تبریز، دانشگاه صنعتی شیراز، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه تربیت مدرس،, پژوهشگاه هوافضا نیز در مقطع کارشناسی ارشد به تربیت دانشجو می‌پردازند.[۱۲ آوریل]

در سطح دکترا نیز این رشته در دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران) و دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه صنعتی شریف ارائه می‌شود.

شاخه‌ها [ویرایش]

آیرودینامیک [ویرایش]

هواپیمای ترابری اوکراینی آنتونوف آن-۲۲۵، بزرگترین هواپیمای جهان

آیرودینامیک به مطالعه و بررسی جریان هوا در اطراف جسم پرنده و محاسبه نیروها و گشتاورهای ناشی از آن بر روی جسم می‌پردازد.

پیشرانه‌ها [ویرایش]

دانش پیشرانه‌ها به مطالعه و بررسی سامانه‌های جلوبرنده، اعمّ از موتورهای هوازی و غیرهوازی می‌پردازد. موتورهای هوازی شامل موتورهای پیستونی و چرخپره‌ای (توربینی) است که از هوا به عنوان اکسیدکننده استفاده نموده و سوخت را با خود حمل می‌کنند. اما موتورهای غیرهوازی مانند موتور موشک‌ها و فضاپیماها است که سوخت و اکسیدکننده را با خود حمل می‌کنند. در این دانش نحوهٔ تولید نیروی رانش و همچنین ساختار کلی انواع موتورهای هوافضایی بررسی و مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد.

مکانیک پرواز [ویرایش]

مکانیک پرواز با بهره‌گیری از داده‌های هواپویشی، هندسی و وزنی به مطالعه و بررسی رفتار و حرکات هواپیما می‌پردازد. در واقع علم مکانیک پرواز از عملکرد تشکیل می‌شود و عملکرد به بررسی برد، مسافت نشست و برخاست، مداومت پروازی در سرعت‌های گوناگون و پایداری و کنترل وسایل پرنده می‌پردازد.

سازه‌های هوافضایی [ویرایش]

سازه‌های هوافضایی به مطالعه و بررسی سازه‌های هواپیما و دیگر هوا-فضاگردها می‌پردازد. هدف آن طراحی سازه‌هایی است که علاوه بر استواری کافی در برابر بارهای آیرودینامیکی و دیگر بارهای استاتیکی وارد بر وسایل پرنده، کمترین وزن ممکن را نیز داشته باشند.

مهندسی فضایی [ویرایش]

مهندسی فضایی شاخه ای از هوافضا است که به بررسی پیشرانش، ایرودینامیک، سازه و مکانیک پرواز حامل (موشک) و پرتابه (ماهواره) در فضا میپردازد علاوه بر آن در این شاخه بیشتر بر کاربرد فضایی بودن(صرف نظر از درگ) و در نظر گرفتن شرایط ویژه فضا (پرتوهای کیهانی، الکتریسیته ساکن و ...) پرداخته می‌شود علم مکانیک سماوی Celestial mechanics) در دو قسمت عمده مطرح است. یکی از قسمتهای این شاخه از علم مرتبط است با حرکت اجرام اجسام در فضا تحت تاثیر جاذبه می‌باشد که این با همان نام مکانیک مدارهای فضایی مطرح بوده است شاخهٔ دیگر از مکانیک سماوی در خصوص دینامیک وضعیت اجسام(به دور مرکز ثقل خودشان)صحبت میکند(Attitude Dynamics) این گرایش در دانشگاه‌های خواجه نصیر و آزاد واحد علوم و تحقیقات ارائه می گردد.

|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در پنجشنبه بیست و پنجم فروردین 1390  |
 


فضا (Space)

مقدمه




تصویر




واژه‌ای است که در زمینه‌های متعدد و رشته‌های گوناگون از قبیل فلسفه ، جامعه‌شناسی ، معماری و شهرسازی بطور وسیع استفاده می‌شود. لیکن تکثّر کاربرد واژه فضا به معنی برداشت یکسان از این مفهوم در تمام زمینه‌های فوق نیست، بلکه تعریف فضا از دیدگاههای مختلف قابل بررسی است.

مطالعات نشان می‌دهد با وجود درک مشترکی که به نظر می‌رسد از این واژه وجود دارد، تقریباً توافق مطلقی در مورد تعریف فضا در مباحث علمی به چشم نمی‌خورد و این واژه از تعدد معنایی نسبتاً بالایی برخوردار است و تعریف مشخص و جامعی وجود ندارد که دربرگیرنده تمامی جنبه‌های این مفهوم باشد. فضا یک مقوله بسیار عام است. فضا تمام جهان هستی را پر می‌کند و ما را در تمام طول زندگی احاطه کرده‌ است و ... .
فضا ماهیتی جیوه مانند دارد که چون نهری سیال ، تسخیر و تعریف آن را مشکل می‌نماید. اگر قفس آن به اندازه کافی محکم نباشد، به راحتی به بیرون رسوخ می‎کند و ناپدید می‌شود. فضا می‌تواند چنان نازک و وسیع به نظر آید که احساس وجود بعد از بین برود (برای مثال در دشتهای وسیع ، فضا کاملاً بدون بعد به نظر می‌رسد) و یا چنان مملو از وجود سه بعدی باشد که به هر چیزی در حیطه خود مفهومی خاص بخشد.

با اینکه تعریف دقیق و مشخص فضا دشوار و حتی ناممکن است، ولی فضا قابل اندازه‌گیری است. مثلاً می‌گوییم هنوز فضای کافی موجود است یا این فضا پر است. نزدیکترین تعریف این است که فضا را خلأی در نظر بگیریم که می‌تواند شیء را در خود جای دهد و یا از چیزی آکنده شود. نکته دیگری که در مورد تعریف فضا باید خاطر نشان کرد، این است که همواره بر اساس یک نسبت که چیزی از پیش تعیین شده و ثابت نیست، ارتباطی میان ناظر و فضا وجود دارد. بطوری‌ که موقعیت مکانی شخص ، فضا را تعریف می‌کند و فضا بنا به نقطه دید وی به صورتهای مختلف قابل ادراک می‌باشد.

سیر تحول تاریخی مفهوم فضا

فضا مفهومی است که از دیرباز توسط بسیاری از اندیشمندان مورد توجه قرار گرفته و در دوره‌های مختلف تاریخی بر اساس رویکردهای اجتماعی و فرهنگی رایج ، به شیوه‎های گوناگون تعریف شده است. مصریها و هندیها با اینکه نظرات متفاوتی در مورد فضا داشتند، اما در این اعتقاد اشتراک داشتند که هیچ مرز مشخصی بین فضای درونی تصور (واقعیت ذهنی) با فضای برونی (واقعیت عینی) وجود ندارد. در واقع فضای درونی و ذهنی رویاها ، اساطیر و افسانه‌ها با دنیای واقعی روزمره ترکیب شده بود.

آنچه بیش از هر چیز در فضای اساطیری توجه را به خود معطوف می‌کند، جنبه ساختی و نظام یافته فضاست، ولی این فضای نظام یافته مربوط به نوعی صورت اساطیری است که برخاسته از تخیل آفریننده‌ می‌باشد. در زبان یونانیان باستان ، واژه‌ای برای فضا وجود نداشت. آنها بجای فضا از لفظ مابین استفاده می‌کردند. فیلسوفان یونان فضا را شیء بازتاب می‌خواندند.


  • افلاطون مسئله را بیشتر از دیدگاه تیمائوس (Timaeus) بررسی کرد و از هندسه به عنوان علم الفضاء برداشت نمود، ولی آن را به ارسطو واگذاشت تا تئوری فضا (توپوز) را کامل کند.

  • از نظر ارسطو فضا مجموعه‌ای از مکانهاست. او فضا را به عنوان ظرف تمام اشیاء توصیف می‌نماید. ارسطو فضا را با ظرف قیاس می‌کند و آن را جایی خالی می‌داند که بایستی پیرامون آن بسته باشد تا بتواند وجود داشته باشد و در نتیجه برای آن نهایتی وجود دارد. در حقیقت برای ارسطو فضا محتوای یک ظرف بود.

  • لوکریتوس (Lucretius) نیز با اتکاء به نظریات ارسطو ، از فضا با عنوان خلاء یاد نمود. او می‌گوید: همه کائنات بر دو چیز مبتنی است: اجرام و خلاء، که این اجرام در خلاء مکانی مخصوص به خود را دارا بوده و در آن در حرکت‌اند. در یونان و بطور کلی در عهد باستان دو نوع تعریف برای فضا مبتنی بر دو گرایش فکری قابل بررسی است:

تعریف افلاطونی که فضا را همانند یک هستی ثابت و از بین نرفتنی می‌بیند که هرچه بوجود آید، داخل این فضا جای دارد. تعریف ارسطویی که فضا را به عنوان Topos یا مکان بیان می‌کند و آن را جزئی از فضای کلی‌تر می‌داند که محدوده آن با محدوده حجمی که آن را در خود جای داده است، تطابق دارد. تعریف افلاطون موفقیت بیشتری از تعریف ارسطو در طول تاریخ پیدا کرد و در دوره رنسانس با تعاریف نیوتن تکمیل شد و به مفهوم فضای سه‌بعدی و مطلق و متشکل از زمان و کالبدهایی که آن را پر می‌کنند، درآمد.
  • جیوردانو برونو (Giordano Bruno): در قرن شانزدهم با استناد به نظریه کپرنیک ، نظریه‌هایی در مقابل نظریه ارسطو عنوان کرد. به عقیده او فضا از طریق آنچه در آن قرار دارد (جداره‌ها) ، درک می‎شود و به فضای پیرامون یا فضای مابین تبدیل می‌گردد. فضا مجموعه‌ای است از روابط میان اشیاء و آنگونه که ارسطو بیان داشته است، حتماً نمی‎بایست که از همه سمت محصور و همواره نهایتی داشته باشد.

    در اواخر قرون وسطی و رنسانس ، مجدداً مفهوم فضا بر اساس اصول اقلیدسی شکل گرفت. در عالم هنر ، جیوتو نقش مهمی را در تحول مفهوم فضا ایفا کرد، بطوری‌که او با کاربرد پرسپکتیو بر مبنای فضای اقلیدسی ، شیوه جدیدی برای سازمان‎ دهی و ارائه فضا ایجاد کرد.

دوره رنسانس

با ظهور دوره رنسانس ، فضای سه ‌بعدی به عنوان تابعی از پرسپکتیو خطی معرفی گردید که باعث تقویت برخی از مفاهیم فضایی قرون وسطی و حذف برخی دیگر شد. پیروزی این شکل جدید از بیان فضا باعث توجه به وجود اختلاف بین جهان بصری و میدان بصری و بدین ترتیب تمایز بین آنچه بشر از وجود آن آگاه است و آنچه می‌بیند، شد.

در قرون هفدهم و هجدهم ، تجربه‌گرایی باروک و رنسانس ، مفهوم پویاتری از فضا را بوجود آورد که بسیار پیچیده‌تر و سازماندهی آن مشکلتر بود. بعد از رنسانس به تدریج مفاهیم متافیزیکی فضا از مفاهیم مکانی و فیزیکی آن جدا و بیشتر به جنبه‌های
متافیزیکی آن توجه شد، ولی برعکس در زمینه‌های علمی ، مفهوم مکانی فضا پر رنگتر گشت.

نظریه دکارت

دکارت از تأثیرگذارترین اندیشمندان قرن هفدهم ، در حدفاصل بین دوران شکوفایی کلیسا از یک ‌سو و اعتلای فلسفه اروپا از سویی دیگر ، می‌باشد. در نظریات او بر خصوصیت متافیزیکی فضا تأکید شده‌است، ولی در عین حال او با تأکید بر فیزیک و مکانیک ، اصل سیستم مختصات راست ‌گوشه (دکارتی) را برای قابل شناسایی کردن فاصله‌ها بکار برد که نمودی از فرضیه مهم اقلیدس درباره فضا بود. در روش دکارتی همه سطوح از ارزش یکسانی برخوردارند و اشکال به عنوان قسمتهایی از فضای نامتناهی مطرح می‌شوند. تا پیش از دکارت ، فضا تنها اهمیت و بعد کیفی داشت و مکان اجسام به کمک اعداد بیان نمی‌شد. نقش عمده او دادن بعد کمی به فضا و مکان بود

نظریات لایب‌نیتز و نیوتن

لایب‌نیتز از طرفداران نظریه فضای نسبی بود و اعتقاد داشت، فضا صرفاً نوعی سیستم است که از روابط میان چیزهای بدون حجم و ذهنی تشکیل می‌شود. او فضا را به عنوان نظام اشیای همزیست یا نظام وجود برای تمام اشیایی که همزمان‌ هستند، می‌دید. بر خلاف لایب‎نیتز ، نیوتن به فضایی متشکل از نقاط و زمانی متشکل از لحظات باور داشت که وجود این فضا و زمان مستقل از اجسام و حوادثی بود که در آنها قرار می‌گرفتند.

در اصل ، او قائل به مطلق بودن فضا و زمان (نظریه فضای مطلق) بود. به عقیده نیوتن فضا و زمان اشیایی واقعی و ظرفهایی به گسترش نامتناهی هستند. درون آنها کل توالی رویدادهای طبیعی در جهان ، جایگاهی تعریف شده می‌یابند. بدین ترتیب حرکت یا سکون اشیاء در واقع به وقوع می‌پیوندد و به رابطه آنها با تغییرات دیگر اجسام مربوط نمی‌شود.

نظریه کانت

1800 سال بعد از ارسطو ، کانت فضا را به عنوان جنبه‌ای از درک انسانی و متمایز و مستقل از ماده ، مورد توجه قرار داد. او جنبه‌های مطلق فضا و زمان در نظریه نیوتن را از مرحله دنیای خارجی تا ذهن انسان گسترش داد و نظریات فلسفی خود را بر اساس آنها پایه‌گذاری کرد. به عقیده کانت ، فضا و زمان مسائل مفهومی و شهودی هستند که دقیقاً در ذهن انسان و در ساختار فکری او جای دارند و از ارگانهای ادراک محسوب می‌شوند و نمی‌توانند قائم به ذات باشند.

فضا مفهومی تجربی و حاصل تجارب بدست آمده در دنیای بیرونی نیست. می‌توانیم صرفاً فضا را از دیدگاه انسان تعریف کنیم. فرای وضعیت ذهنی ما ، باز نمودهای فضا به هر شکلی که باشد، معنایی ندارد، چون که نه نشانگر هیچ یک از ویژگیها و مقادیر فضاست و نه نشانی از آنها در رابطه‌شان با یکدیگر. بدین ترتیب و با این دیدگاه آن چه ما اشیای خارجی می‌نامیم، هیچ چیز دیگری جز نمودهای صرف احساسهای ما نیستند که شکلشان فضاست.

دیدگاه هگل

هگل به حقیقت فضا و زمان معتقد نبود. در نظر او زمان صرفاً توهمی است که ناشی از عدم توانایی ما در دیدن کل است. در فلسفه برگسون نیز فضا به عنوان مشخصه ماده از قطع جریانی برمی‌خیزد که حقیقت است. برعکس زمان خصوصیت اساسی زندگی یا ذهن است. به عقیده او زمان ، زمان ریاضی نیست، بلکه تجمع همگن لحظات است و زمان ریاضی در واقع شکلی از فضاست.



img/daneshnameh_up/5/5e/origins.jpg




فضا در فیزیک

تعریف فضا در فیزیک مورد اختلاف است. عقاید متنوعی که برای تعریف فضا استفاده شده‌اند شامل موارد ذیل می‌باشند:
  • ساختاری که با یک مجموعه از "ارتباطات فاصله‌ای" بین اشیاء تعریف شده است.

  • یک مانیفولد که بوسیله یک سیستم مختصات (جایی که یک شیئ می‌تواند قرار گیرد( تعریف شده باشد.
  • یک نهاد که تمام اشیاء موجود در جهان را از تماس با یکدیگر باز می‌دارد.

در فیزیک کلاسیک ، فضا یک فضای اقلیدسی سه بعدی است، جایی که هر موقعیتی با استفاده از سه مختصات توصیف می‌شود. فیزیک نسبیت از فضا-زمان بجای فضا استفاده می‌نماید، فضا-زمان به صورت یک مانیفولد چهار بعدی مدل شده است. سوالات فلسفی درباره فضا شامل:

آیا فضا مطلق یا بصورت خالص نسبیتی است؟ آیا فضا یک هندسه صحیح دارد یا اینکه هندسه فضایی فقط یک قرار داد است؟ شخصیتهای برجسته تاریخی مثل
آیزاک نیوتن (Isaac Newton) (فضا مطلق است) ، لایب نیتز Gottfried Leibniz (فضا نسبیتی است) و هنری پوآنکاره (Henri Poincare) (هندسه فاصله‌ای یک قرار داد است)، از سردمداران این منازعه می‌باشند. فضا بخشهای نسبتا خالی کیهان است، بیرون از اتمسفر سیارات. گاهی به نام "فضای خارجی" نامیده می‌شود تا از فضای هوایی مکانهای خاکی تمیز داده شود.

از آنجائی که
اتمسفر زمین هیچ سراشیبی یا بریدگی ناگهانی ندارد، بلکه بصورت تدریجی با افزایش ارتفاع رقیق می‌شود، هیچ مرز مشخصی بین فضا و اتمسفر وجود ندارد. در زمین ، به افرادی که بالاتر از ارتفاع 80 کیلومتری (50 مایل) سفر می‌کنند، فضانورد می‌گویند. ارتفاع 120 کیلومتری (400،000 فوت یا 75 مایل) مرزی را تعیین می‌کند که اثرات اتمسفر در هنگام بازگشت قابل توجه می‌شوند. همچنین غالبا ارتفاع 100 کیلومتری (یا 62 مایلی) برای مرز بین اتمسفر و فضا استفاده می‌شود.

مباحث مرتبط با عنوان

|+| نوشته شده توسط امین نیک اختر در پنجشنبه هفدهم اردیبهشت 1388  |
 
 
بالا